• Warsztaty

    Warsztaty

  • Książka Biblioteki cyfrowe

    Książka Biblioteki cyfrowe

  • Bibliotekarz - oferty pracy

    Bibliotekarz - oferty pracy

  • Pasmo informacyjne

    Pasmo informacyjne


Czytniki e-booków w bibliotekach - porównanie usługi wypożyczeń


Czytniki e-booków w bibliotekach to nie lada gratka dla czytelników. Z nowoczesnej usługi chętnie korzystają, testują urządzenia i czytają mając dostęp do bezpłatnych e-booków. Postanowiliśmy sprawdzić jakie są warunki takiej usługi. Zachęcamy do zapoznania się z przygotowaną prezentacją, w której przedstawiamy m. in. informacje o dostępności czytników, źródłach e-booków, regulacjach oraz statystki wypożyczeń czytników w polskich bibliotekach.



Dostępność czytników
W krakowskiej Artetece czytelnicy mają do dyspozycji łącznie 60 czytników ebooków kilku modeli, z czego połowę można wypożyczyć, druga część dostępna jest na miejscu. Kolejno MBP Gdynia udostępnia 40 urządzeń w 6 swoich agendach, a WBP w Opolu w ramach usługi oferuje 12 sztuk. Natomiast oferta MBP w Opolu w 2014 roku zostanie wzbogacona o kolejne czytniki, wtedy też do dyspozycji użytkowników będzie ich łącznie 8 sztuk.

Pełnoletni użytkownik może wypożyczyć czytnik na okres od 2 tygodni w Artetece i WBP w Opolu, 1 miesiąca w MBP w Gdyni do nawet 3 miesięcy w MBP w Opolu. W przypadku wypożyczenia w ostatniej z bibliotek czytelnik ma możliwość dokładnego przetestowania urządzenia i więcej czasu na lekturę. Przy wypożyczeniu obie strony (tj. bibliotekarz i czytelnik) podpisują oświadczenie, umowę wypożyczenia w której zawarte są dane czytelnika, aktualny stan fizyczny urządzenia oraz niezbędne regulacje i inne zasady użyczenia.


Statystyka
Statystyki pokazują, iż najwięcej czytników e-booków wypożyczanych jest w Artetece (233 razy). Usługa, mimo ograniczeń cieszy się popularnością w WBP w Opolu (25 wypożyczeń). Z oferty MBP w Gdyni skorzystano 18 razy. Najmniej, 7 razy wypożyczano czytniki w MBP w Opolu. Trzeba pamiętać, iż każda z bibliotek wprowadziła inny okres wypożyczeń urządzeń, co znacznie wpływa na statystyki. Zależność lepiej prezentuje tabela zawarta w prezentacji.


Źródła e-booków
Biblioteki zachęcają do korzystania z wielu legalnych źródeł, wśród nich Arteteka, MBP w Gdyni oraz MBP w Opolu poleca e-tytuły z serwisu wolnelektury.pl. Proponowane są także e-książki ze zbiorów książnic, innych serwisów oraz bibliotek cyfrowych. Często przy wypożyczeniu na czytnikach są wgrane (m. in. przez producenta) zestawy ebooków zawierające klasykę literatury polskiej i zagranicznej. W swojej ofercie książnice starają się udostępniać nowości, lecz niekiedy jest to ograniczone przez wiele czynników, w tym głównie przez prawo autorskie oraz środki finansowe.

Najgorzej w zestawieniu wypada WBP w Opolu. Violetta Łabędzka, Kierownik Działu Udostępniania wyjasnia:

Początkowo chcieliśmy udostępniać urządzenie wraz z wgranymi do jego pamięci ok. 500 książkami elektronicznymi (klasyka literatury światowej, wśród której część to lektury szkolne – literatura, na którą wygasły prawa autorskie). Po przetestowaniu we własnym gronie urządzeń (przed udostępnieniu ich użytkownikom) doszliśmy do wniosku, że łatwiej będzie się poruszać użytkownikom w mniejszej liczbie plików, nam ułatwi to z kolei statystykę udostępnionych e-booków. Sporządziliśmy listę e-booków dostępną w formie papierowej w czytelni internetowej (miejscu wypożyczania czytników) oraz na stronie internetowej. Za pośrednictwem strony internetowej użytkownik może wcześniej zamówić wgranie e-booków, którymi jest zainteresowany oraz określić termin i czas odbioru czytników. W miejscu udostępniania czytników wyeksponowana jest duża reklama tej usługi i zauważamy, że ona częściej zachęca do wypożyczenia czytników, te osoby, które odwiedzają bibliotekę. Jednak łatwiej jest (ze względu na ilość potrzebnego czasu) wybrać czytelnikom książki z listy korzystając z proponowanego formularza umieszczonego na stronie www biblioteki. Ci, którzy nie mają dostępu do Internetu mogą korzystać z papierowej listy e-booków, dostępnej na miejscu i od razu wgrywane są na czytniki określone tytuły. W statystyce udostępnionych e-booków zapisujemy ilość wgranych plików.


Wgrywanie własnych e-tytułów
Zestawienie pokazuje, że wgrywanie prywatnych ebooków na wypożyczone urządzenia jest możliwe. Wyjątkiem jest Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Opolu, gdzie jest to zabronione przez regulamin.

Jak tłumaczy Violetta Łabędzka - W regulaminie wypożyczania czytników mamy zapis uniemożliwiający użytkownikom wgrywanie na czytniki nowych – własnych treści. W praktyce w historii otwarć widzimy informacje o otwieraniu własnych plików, choć użytkownicy przestrzegają zasady o nie pozostawianiu własnych dokumentów w pamięci urządzenia.

Czytelnictwo e-tytułów
Jedynie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Opolu prowadzi takie statystyki. Od momentu udostępnienia usługi na wypożyczonych czytnikach przeczytano 738 e-booków.


Regulamin, kaucje i kary
Czyli wszystko to, co zniechęca użytkowników do korzystania z usługi. Mimo wszystko porządek musi być. Trzeba przyznać, iż regulaminy usług w bibliotekach nie są do końca należycie sprecyzowane i pojawiają się w nich błędy, a czasem brak niektórych informacji. Dopiero w trakcie wywiadu udało się nam je uzyskać, więc twierdzimy, że i czytelnicy bez problemu powinni być poinformowani przez bibliotekarzy w razie pytań. Niekorzystnie zapisany jest regulamin korzystania z usługi w Artetece, którego paragrafy wplecione zostały do tekstu ujednoliconego regulaminu Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie.

W razie zagubienia, zniszczenia lub uszkodzenia urządzenia karę ponosi czytelnik. Wysokość kar ustalona w regulaminach wynosi od 250 złotych do nawet 1100 złotych (nie wliczając akcesoriów). Przy wypożyczeniu czytnika w MBP w Gdyni pobierana jest kaucja zwrotna wynosząca tyle samo co czytnik, czyli 250 złotych. Pozostałe biblioteki nie pobierają kaucji za wypożyczenie.


Rozszerzenie oferty
Wszystkie biblioteki wyraziły chęć poszerzenia oferty wypożyczeń czytników e-booków w najbliższym czasie.

Łukasz Kosik, kierownik Działu Informatyzacji MBP w Gdyni zapowiada, że jeśli czytniki będą chętnie wypożyczane to z pewnością postaramy się nie tylko o zwiększenie ich liczby, ale także o poszerzenie punktów, w których czytniki można wypożyczyć. Z pewnością będziemy także myśleć nad zwiększeniem bazy dostępnych tytułów oferowanych w formie elektronicznej. Z naszą ofertą będziemy chcieli dotrzeć do wszystkich grup wiekowych w naszym mieście.
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Opolu aktualnie również stara się poszukiwać nowe źródła dostępu do e-booków, w celu poszerzenia oraz uatrakcyjnienia swojej oferty.

Przeczytaj także artykuł Czytnik ebooków - wypożycz z biblioteki i korzystaj za darmo!
W celu uzyskania dokładnych danych na potrzeby artykułu przeprowadzono wywiad z pracownikami bibliotek odpowiedzialnymi za usługę wypożyczeń czytników. Informacji udzielili:
Łukasz Kosik, kierownik Działu Informatyzacji MBP w Gdyni,
Maria Cibicka, kierownik Działu Społeczeństwa Informacyjnego WBP w Krakowie,
Katarzyna Pawluk, kierownik Działu Informacji MBP w Opolu,
Violetta Łabędzka, kierownik Działu Udostępniania WBP w Opolu.
Dziękujemy za poświęcony czas i zaangażowanie.